اتوکلاو آزمایشگاهی

توضیحات

دستگاه اتوکلاو آزمایشگاهی چیست؟دستگاهی است که از آن به منظور سترون سازی استفاده می شود.دستگاه اتوکلاو همچنین به نام استریل کننده شناخته شده است.

معنای سترون سازی اتوکلاو آزمایشگاهی نابودی یا حذف همه اشکال-حیات (میکروبی شامل اسپورها) در مواد غیرمتحرک به وسیله روش های فیزیکی، شیمیایی یا با استفاده از بخاراست.

استریلیزاسیون باید به عنوان گروهی از فرآیندهای مرتبط خیلی مهم به منظورانجام دادن

خدمات بهداشتی (استریلیزاسیون مواد، محیط کشت و دستگاه ها) مطابق با شرایط سخت گندزدایی در نظر گرفته شود.

فرآیندهای دستیابی به شرایط استریل در مواد غیرمتحرک به ترتیب زیرمی باشد:

تمیز کردن

آلودگی زدایی

بررسی و نظارت

آماده سازی و بسته بندی

استریلیزاسیون

ذخیره سازی

تحویل مواد و لوازم

در قرن نوزدهم میلادی برای اولین بار اتوکلاوهای بخار برای استریل کردن مایعات بکار گرفته شد

ولی با پیشرفت علم و تکنولوژی، در حال حاضر از این دستگاه برای موارد فوق الذکر استفاده می‌شود.

شرکت هستاران طب از شرکت های پیشگام در زمینه تولید دستگاه های آزمایشگاهی میباشد

که دستگاه اتوکلاو آزمایشگاهی  را نیز در لیست محصولات خود دارا می باشد

که در ادامه به معرفی این دستگاه ساخت شرکت هستاران طب می پردازیم.

مشخصات فنی دستگاه اتوکلاو آزمایشگاهی ساخت شرکت هستاران طب

1. محفظه از جنس استنلس استیل 316-L

2. دارای درب از جنس استنلس استیل 316-L یک تیکه با ضخامت 8 میلی متر

3. جنس بدنه خارجی تمام استیل مقاوم در برابر اکسید شدن

4. دارای سیستم کنترل فول دیجیتال

5. قابلیت افزایش دما تا 121/5 درجه سانتی‌گراد

6. دارای نمایشگر دیجیتال برای دما – زمان و میزان آب

7. قابلیت تنظیم زمان استریل از 1 تا 99 دقیقه

8. فشار مجاز کاری (1.4-0.1bar)

9. اتوکلاو آزمایشگاهی دارای سوپاپ اطمینان استاندارد

10. دارای سنسور تشخیص کمبود آب

11. دارای سنسور دیجیتالی جهت نمایش دقیق دمای داخل محفظه

12. دارای سیستم

Self calibration 13. قابل ارائه در لیتراژ های 25، 50 ، 75 و 100 لیتری

و در آزمایشگاه، مواد و وسایل با اهداف زیر استریل می شوند:

به منظورفراهم کردن مواد مورد استفاده جهت کشت باکتری شناسی

(لوله های آزمایش،پیپت، ظروف محیط کشت و غیره) و  همچنین جهت دوری کردن از آلودگی آنها.

به منظور فراهم کردن وسایل مورد استفاده در نمونه گیری (همه باید در شرایط استریل باشند: سوزن ها، لوله ها، ظروف).

به منظورسترون نمودن لوازم آلوده.

اتوکلاو آزمایشگاهی در سایزهای گوناگون وجود دارند. کوچکترین سایزی که از آنها موجود است،

از نوع رومیزی است و بزرگترین آنها دستگاه های پیچیده ای هستند که

برای استفاده و بهره برداری به مراحل پیش از نصب نیاز دارند.

حجم اتاقک سترون سازی به عنوان مرجع در نظر گرفته شده است

و اندازه گیری این دستگاه با واحد دسی متر مکعب و یا لیتر سنجیده می شود.

طبق طرز و نحوه کنترل عملکرد اتوکلاوها، مدل های دستی، نیمه خودکار و یا تمام خودکار وجود دارند.

مشخصات فنی اتوکلاو آزمایشگاهی

در سایزهای 10 -25- 50-75 و 100 لیتری تولید میگردد

دستگاه تماما از جنس استیل میباشد( درب ، طوقه ، مخزن و کاور دستگاه )

مجهز به برد دیجیتال با تکنولوژی PWM

دارای سیستم مصرف بهینه انرژی با راندمان بالا و سیستم کنترل پسماند دمای المنت

مجهز به سیستم کنترل سطح آب الکترونیکی ( قطع برق المنت در زمان کمبود آب )

اتوکلاو دارای شیر اطمینان ایتالیایی با گواهی CE و گواهی صلاحیت عملکرد از کشور ایتالیا

گیره های نگهدارنده درب نشکن و آنتی باکتریال

اتوکلاو آزمایشگاهی با برد دیجیتال P.W.M دارای یکسال گارانتی و ده سال خدمات پس از فروش می باشد.

نکات پیشرفته در استفاده از اتوکلاو

1. بررسی نوع مواد پیش از استریلیزاسیون

ابزار فلزی: ابزارهای جراحی و فلزی معمولاً برای استریلیزاسیون ایده‌آل هستند، اما باید خشک شوند تا از زنگ‌زدگی جلوگیری شود.

محیط‌های کشت: پیش از قرار دادن محیط‌های کشت آلوده در اتوکلاو، بهتر است درب آن‌ها کمی شل باشد تا فشار داخلی باعث ترکیدن ظرف نشود.

مایعات: برای استریلیزاسیون مایعات، زمان بیشتری نیاز است تا بخار به تمام حجم ماده نفوذ کند. همچنین باید مایعات را به‌صورت نیمه‌پر در ظروف مقاوم به حرارت قرار دهید.

پلاستیک‌ها: فقط پلاستیک‌هایی که با علامت “قابل اتوکلاو شدن” مشخص شده‌اند را می‌توان در دستگاه قرار داد. برخی پلاستیک‌ها ممکن است ذوب شوند یا مواد سمی آزاد کنند.

2. مدیریت زباله‌های آزمایشگاهی

زباله‌های بیولوژیکی و آلوده باید پیش از دفع، در اتوکلاو استریل شوند. این کار از گسترش آلودگی و خطرات زیست‌محیطی جلوگیری می‌کند.

کیسه‌های مخصوص اتوکلاو برای زباله‌ها استفاده کنید که تحمل دما و فشار بالا را داشته باشند.

3. دوره‌های زمانی و تنظیمات پیش‌فرض

ابزارهای ساده: 121 درجه سانتی‌گراد به مدت 15-20 دقیقه کافی است.

ابزارهای پوشش‌دار یا بسته‌بندی‌شده: ممکن است به دمای 134 درجه سانتی‌گراد و زمان 20-30 دقیقه نیاز باشد.

مایعات: بسته به حجم، به دمای 121 درجه سانتی‌گراد و 30-60 دقیقه زمان نیاز دارند.

4. سیستم خلأ در اتوکلاوهای پیشرفته

در اتوکلاوهای کلاس B، از سیستم خلأ استفاده می‌شود که قبل و بعد از استریلیزاسیون هوای موجود در محفظه را تخلیه می‌کند.

این ویژگی امکان نفوذ کامل بخار به ابزارهای پیچیده یا بسته‌بندی‌شده را فراهم می‌کند.

نگهداری و سرویس اتوکلاو

1. سرویس‌های روزانه:

تمیز کردن محفظه داخلی از هرگونه باقی‌مانده مواد.

تخلیه آب باقی‌مانده از مخزن و اطمینان از پر بودن آن با آب مقطر.

2. سرویس‌های دوره‌ای:

بررسی فیلترها، شیرهای فشار و سیستم‌های تولید بخار.

کالیبراسیون فشار و دما توسط تکنسین متخصص.

بررسی و تعویض واشرهای درب برای جلوگیری از نشت بخار.

3. مدیریت رسوبات:

آب سخت ممکن است باعث ایجاد رسوبات در لوله‌ها و مخزن شود. استفاده از آب مقطر و تمیز کردن دوره‌ای دستگاه با محلول‌های ضد رسوب به افزایش عمر دستگاه کمک می‌کند.

نوآوری‌های جدید در اتوکلاوها

اتوکلاوهای هوشمند:

مجهز به نمایشگرهای دیجیتال و امکان اتصال به اینترنت برای مانیتورینگ از راه دور.

قابلیت ذخیره اطلاعات چرخه‌های استریلیزاسیون برای مستندسازی و کنترل کیفیت.

سیستم‌های مصرف انرژی بهینه:

برخی مدل‌ها با فناوری‌های جدید طراحی شده‌اند که مصرف برق و آب را کاهش می‌دهند.

محفظه‌های چندمنظوره:

اتوکلاوهای مدرن می‌توانند به‌طور همزمان چندین نوع ماده را در محفظه‌های جداگانه استریل کنند.

نتیجه‌گیری

اتوکلاو یکی از حیاتی‌ترین تجهیزات در آزمایشگاه‌ها، بیمارستان‌ها و صنایع مختلف است که نقشی کلیدی در تضمین ایمنی و کیفیت فرآیندها دارد.

استفاده صحیح و نگهداری منظم از این دستگاه نه‌تنها باعث افزایش کارایی آن می‌شود، بلکه از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری می‌کند.

دستگاه اتوکلاو آزمایشگاهی دستگاهی است که برای استریل کردن ابزارها، مواد و محیط‌های کشت در آزمایشگاه‌ها به کار می‌رود.

این دستگاه از بخار آب تحت فشار بالا و دمای بالا استفاده می‌کند تا میکروارگانیسم‌ها، ویروس‌ها، باکتری‌ها و اسپورهای مقاوم را از بین ببرد.

استفاده از اتوکلاو یکی از مطمئن‌ترین روش‌های استریلیزاسیون در محیط‌های آزمایشگاهی، بیمارستانی و صنعتی است.

اجزای اصلی اتوکلاو:

مخزن اصلی (محفظه داخلی): محل قرارگیری مواد یا ابزارهایی که قرار است استریل شوند.

سیستم تولید بخار: برای تولید بخار آب که عامل استریلیزاسیون است.

دریچه یا درب با قفل ایمنی: که مانع از باز شدن درب در زمان عملکرد دستگاه می‌شود.

کنترل‌کننده‌ها: برای تنظیم دما، فشار و زمان استریلیزاسیون.

سیستم تخلیه اتوکلاو آزمایشگاهی: برای خروج آب و بخار پس از پایان فرآیند.

نحوه کار:

ابزارها یا مواد درون محفظه داخلی دستگاه قرار می‌گیرند.

درب دستگاه محکم بسته می‌شود.

دستگاه روشن شده و بخار آب تولید می‌شود.

دمای داخلی به حدود 121 تا 134 درجه سانتی‌گراد و فشار به 15 تا 30 پوند بر اینچ مربع (PSI) می‌رسد.

بسته به نوع مواد، زمان استریلیزاسیون (معمولاً 15 تا 30 دقیقه) تنظیم می‌شود.

پس از اتمام چرخه، دستگاه اتوکلاو آزمایشگاهی خنک شده و مواد استریل شده آماده استفاده می‌شوند.

کاربردهای اتوکلاو:

استریلیزاسیون ابزارهای پزشکی و جراحی.

از بین بردن نمونه‌های آلوده یا پسماندهای بیولوژیک.

استریل کردن محیط‌های کشت در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی.

آماده‌سازی مواد برای تحقیقات علمی.

انواع اتوکلاو آزمایشگاهی:

اتوکلاوهای کلاس N: مناسب برای ابزارهای ساده و بدون پوشش.

اتوکلاوهای کلاس B: مجهز به سیستم خلأ برای استریل کردن ابزارهای پیچیده و پوشش‌دار.

اتوکلاوهای کلاس S: دستگاه‌های نیمه‌پیشرفته با کاربردهای خاص.

نکات ایمنی:

مواد قابل اشتعال یا حساس به گرما نباید در اتوکلاو قرار گیرند.

بررسی منظم دستگاه برای جلوگیری از نقص فنی ضروری است.

آموزش کاربران برای استفاده صحیح از دستگاه اهمیت بالایی دارد.

انواع تست‌های عملکرد اتوکلاو آزمایشگاهی

برای اطمینان از عملکرد صحیح اتوکلاو، تست‌هایی طراحی شده‌اند که به کاربران کمک می‌کند کارایی دستگاه را ارزیابی کنند:

تست بیولوژیکی:

این تست از اسپورهای مقاوم باکتری مانند Geobacillus stearothermophilus استفاده می‌کند.

این اسپورها را داخل دستگاه قرار می‌دهند و بعد از چرخه استریلیزاسیون، زنده ماندن یا از بین رفتن آن‌ها را بررسی می‌کنند.

اگر اسپورها زنده بمانند، نشان‌دهنده عدم عملکرد صحیح دستگاه است.

تست شیمیایی:

نوارهای شیمیایی حساس به دما یا فشار در محفظه قرار می‌گیرند. این نوارها پس از مواجهه با شرایط مناسب، تغییر رنگ می‌دهند که نشان‌دهنده‌ی عملکرد موفق اتوکلاو آزمایشگاهی است.

این تست سریع و ارزان است و برای بررسی‌های روزانه مناسب می‌باشد.

تست نفوذ بخار (تست بویوی):

این تست برای بررسی توانایی نفوذ بخار به ابزارهای پیچیده و دارای بسته‌بندی استفاده می‌شود. اگر بخار به‌درستی به تمام نقاط برسد، عملکرد دستگاه تایید می‌شود.

کنترل فشار و دما:

دستگاه‌های پیشرفته معمولاً به سیستم‌های خودکار برای ثبت دما و فشار مجهز هستند. این داده‌ها باید مرتب بررسی شوند تا از رعایت استانداردهای استریلیزاسیون اطمینان حاصل شود.

مشکلات رایج در عملکرد اتوکلاو آزمایشگاهی و راه‌حل‌ها

عدم تولید بخار کافی:

ممکن است به دلیل کمبود آب در مخزن یا استفاده از آب نامناسب باشد. استفاده از آب مقطر توصیه می‌شود.

عدم دستیابی به دمای مناسب:

ممکن است ناشی از خرابی المنت‌های حرارتی یا فشارسنج باشد. بررسی دوره‌ای و سرویس دستگاه می‌تواند این مشکلات را پیشگیری کند.

زمان‌بندی نادرست چرخه:

تنظیمات دستگاه باید متناسب با نوع ماده باشد. مایعات، ابزارهای فلزی یا مواد حساس به حرارت به زمان‌های متفاوتی نیاز دارند.

مزایا و محدودیت‌های اتوکلاو آزمایشگاهی

مزایا:

نابودی کامل عوامل بیماری‌زا و اسپورها.

صرفه‌جویی در زمان و انرژی.

کاربرد گسترده در انواع آزمایشگاه‌ها، بیمارستان‌ها و صنایع.

محدودیت‌ها:

عدم مناسب بودن برای مواد حساس به گرما.

نیاز به مراقبت و نگهداری دقیق.

محدودیت در حجم محفظه که ممکن است نیاز به استریلیزاسیون چند مرحله‌ای داشته باشد.

نکات ایمنی برای کاربران

همیشه قبل از باز کردن درب اتوکلاو آزمایشگاهی، از خنک شدن دستگاه اطمینان حاصل کنید.

از تجهیزات ایمنی مانند دستکش و محافظ چشم استفاده کنید.

مواد را به‌درستی برچسب‌گذاری کنید تا از اشتباه در فرآیند استریلیزاسیون جلوگیری شود.

نکات مهم در استفاده از اتوکلاو:

آماده‌سازی مواد:

قبل از قرار دادن مواد در اتوکلاو آزمایشگاهی، اطمینان حاصل کنید که مواد قابل اتوکلاو شدن هستند.

برخی از مواد مانند پلاستیک‌های خاص، مواد قابل اشتعال یا محلول‌های حساس به حرارت ممکن است در دماهای بالا آسیب ببینند.

ابزارها و مواد باید به گونه‌ای مرتب شوند که بخار به‌طور یکنواخت به تمام قسمت‌ها دسترسی داشته باشد.

تنظیم صحیح دستگاه:

دما، فشار و زمان باید مطابق با نوع مواد و استانداردهای استریلیزاسیون تنظیم شوند.

برای مایعات، زمان بیشتری ممکن است نیاز باشد تا بخار به‌طور کامل به تمام حجم ماده نفوذ کند.

تخلیه و خنک کردن:

پس از اتمام چرخه استریلیزاسیون اتوکلاو آزمایشگاهی، باید صبر کنید تا فشار و دمای داخلی دستگاه به حد ایمن برسد.

باز کردن درب دستگاه قبل از خنک شدن می‌تواند خطرناک باشد و باعث سوختگی شود.

نگهداری دستگاه:

دستگاه باید به‌صورت دوره‌ای سرویس شود تا از عملکرد صحیح آن اطمینان حاصل شود.

فیلترها، شیرها و مخزن آب باید مرتباً بررسی و تمیز شوند.

استفاده از آب مقطر برای جلوگیری از رسوب‌گذاری در دستگاه اتوکلاو توصیه می‌شود.

کنترل کیفیت استریلیزاسیون:

برای اطمینان از عملکرد صحیح اتوکلاو آزمایشگاهی، استفاده از نوارهای شاخص شیمیایی و بیولوژیکی برای بررسی استریلیزاسیون ضروری است.

این نوارها تغییر رنگ می‌دهند یا نتایج خاصی ارائه می‌دهند که نشان‌دهنده‌ی موفقیت‌آمیز بودن چرخه استریلیزاسیون است.

موارد کاربرد پیشرفته:

استریلیزاسیون محیط کشت آلوده: در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی، قبل از دفع محیط‌های کشت استفاده‌شده، آن‌ها را در اتوکلاو قرار می‌دهند تا آلودگی‌ها را از بین ببرند.

استفاده در صنایع غذایی: برای استریلیزاسیون مواد بسته‌بندی‌شده مانند کنسروها.

تحقیقات علمی: آماده‌سازی ابزارها و مواد برای تحقیقات دقیق‌تر.

مزایای استفاده از اتوکلاو آزمایشگاهی:

کارایی بالا: در مدت زمان کوتاه تعداد زیادی از ابزارها و مواد را استریل می‌کند.

سازگاری زیست‌محیطی: به دلیل عدم استفاده از مواد شیمیایی مضر برای استریلیزاسیون.

قابلیت اطمینان: می‌تواند حتی مقاوم‌ترین عوامل بیماری‌زا و اسپورها را از بین ببرد.